فیفول”Fefol “چیست؟تشخیص وعلائم کم خونی

فیفول

 فیفول (Fefol) چیست؟تشخیص کم خونی

هر کپسول اسپانسول فیفول حاوی ۱۵۰ میلی گرم سولفات آهن (معادل۴۷ میلی گرم آهن المنتال یا خالص) و ۵/۰ میلی گرم فولیک اسید می باشد و از آن بعنوان مکمل غذایی جهت بهبود کم خونی ناشی از کمبود آهن و اسید فولیک بدن استفاده می شود.

واژه “اسپانسول “به مفهوم آزاد سازی تدریجی یا SR Sustained Released بوده که این واژه بصورت یک نام تجارتی و منحصرا برای این محصول ثبت شده است.عملکرد دارویی:
فیفول یک فرآورده­ خون ساز می باشد که ۸۰% آهن آن بصورت SR فرموله شده که به تدریج و در طی چند ساعتت در دستگاه گوارش آزاد می شود، به گونه ای که بیشترین اهن موجود در آن در بخش فوقانی روده کوچک (جایی که بیشترین جذب در آنجا صورت می پذیرد) به تدریج آزاد میشود و نه در معده، زیرا آهن باعث تحریک معده و احساس ناراحتی می گردد.

موارد منع مصرف
مصرف سه ماه اول بارداری، بالا بودن میزان اسید فولیک و آهن بدن، بروز هر گونه حساسیت نسبت به این دارو.
شکل دارویی
کپسول خوراکی.پوسته کپسولها از دو قسمت شفاف و سبز تشکیل شده است که حاوی گرانولهایی به رنگگ قرمز، زرد کم رنگ و سفید می باشد.
شرایط نگهداری
کپسولهای فیفول باید در جای خشک، خنک (دمای زیر ۲۵ درجه) و دور از رطوبت نگهداری شوند.
پس از هر بار مصرف، بقیه کپسولها را داخل جعبه گذاشته، در جای خنک و دور از دسترس اطفال و کودکانن نگهداری کنید.
کم خونی چه خطراتی بری سلامت من و کودک من دارد؟
کودک شما به خوبی می تـواند نیاز آهن خود را برطرف سـازد؛ او سهم خود را قبل از شما برداشت می کند. اگرر شما در سه ماهه اول و دوم بارداری به کم خونی مبتلا باشید احتمال آنکه دچار زایمان زودرس شوید یا نوزادتان با وزن کم به دنیا آید بیشتر خواهد شد. بنابراین این امر را جدی بگیرید. اگر فقر آهن بسیار شدید باشد ذخائر آهن نوزاد هنگام تولد پائین خواهد بود و او را در دوران کودکی در معرض خطر کم خونی قرار خواهد داد.
چطور می توانم بفهمم که به کم خونی مبتلا شده ام؟
پزشک در اولین معاینه دوران بارداری با کمک آزمایشهای مختلف کم خونی را بررسی می کند. یکی از این آزمایشات (هماتوکریت) درصد گلبولهای قرمز را در پلاسما می‌سنجد. آزمایش دیگر (هموگلوبین) وزن هموگلوبین خون را می سنجد. با این حال با پیشرفت بارداری، احتمال ایجاد کم خونی افزایش می یابد. بنابراین در اواخر سه ماهه دوم یا اوایل سه ماهه سوم باید آزمایش تکرار شود. ممکن است به طور طبیعی هماتوکریت و هموگلوبین تا حدی در نیمه دوم بارداری افت کند. علت ین امر افزایش چشمگیر حجم خون و پلاسما (پلاسما بخش مایع خون است) با سرعتی بیش از افزایش گلبولهای قرمز است ولی این افت نباید شدید باشد.
آیا مصرف زیاد آهن عوارض دارد؟
مصرف مقادیر زیاد آهن به صورت قرصهای مکمل می تواند موجب اختلالات گوارشی شود. در کثر موارد مصرفف بیش از حد آهن منجر به یبوست می شود که خود یکی از مشکلات دوران بارداری است. اگر شما از یبوست رنج می برید، آب آلو بنوشید زیرا سیستم گوارشی را به حالت طبیعی برمی‌گرداند (و خود یکی از منابع غنی آهن است). تهوع و به ندرت اسهال از سایر عوارض آهن محسوب می شوند. اگر مصرف آهن شما را دچار تهوع می کند سعی کنید هنگام خواب آنرا مصرف کنید

تازگی ها فکر می کنید که بیشتر اوقات خسته هستید؟

یا علیرغم وضع جسمی مناسب به نفس نفس زدن از پله ها بالا می روید؟ خب شاید دلیلش این است که شما کمبود آهن دارید. حتی بسیاری از موارد اختلالات خلقی و بی حوصلگی نیز دلیلی جز کمبود آهن ندارند.

بسیاری از مردم آهن و کمبود آن را زیاد جدی نمی گیرند اما حقیقت این است که یکی از شایعترین کمبودهای تغذیه ای در جهان (و بویژه ایران) فقر آهن است. در آمریکا حداقل ۱۰% خانمها دچار کمبود آهن هستند و در ایران هرچند آمار قطعی در این مورد در دسترس نیست اما بصورت تجربی می توان حدس زد که میزان کمبود خیلی بیشتر از این حرفها باشد. در ادامه مطلب با پاسخ به چند پرسش اساسی در مورد آهن و کمبود آن با ما همراه باشید.

چرا من به آهن نیاز دارم؟

آهن نقش اساسی در بدن شما بازی می کند. مهمترین وظیفه آهن در بدن انتقال اکسیژن است. آهن جزء اساسی “هموگلوبین” است که در گلبولهای قرمز خون قرار دارد و اکسیژن را به بافتهای مختلف بدن می رساند. بنابراین اگر بدن شما آهن کافی نداشته باشد نمی تواند هموگلوبین کافی بسازد و در نتیجه کارآیی و تعداد گلبولهای قرمز خون افت می کند و بدن دچار خستگی زودرس و افت عملکرد می شود.

علاوه بر آن آهن در حفظ سلامت  پوست مو ناخن و سایر بافتهای بدن نیز نقش اساسی دارد.

من به چقدر آهن نیاز دارم؟

جواب : به سن، جنس و وضع سلامتی شما بستگی دارد.

نوزادان و خردسالان بیشتر از همه به آهن نیاز دارند چون بدن آنها در حال رشد است. در سنین ۴-۸ سالگی کودکان به حدود ۱۰ میلیگرم آهن روزانه نیاز دارند و در سنین ۹-۱۳ سالگی به حدود ۸ میلی گرم .

در اواسط نوجوانی تفاوت نیاز به آهن در بین دو جنس آشکار می شود و خانمها نیاز بیشتری به آهن دارند. بنابراین در سنین ۱۵-۵۰ سالگی خانمها به حدود ۱۸ میلی گرم آهن در روز نیاز دارند، علت آن از دست دادن مقدار زیادی خون (و آهن) ماهانه است. در حالیکه آقایان در همین سنین تنها با ۸ میلیگرم آهن هم مشکلی نخواهند داشت. بعد از شروع یائسگی نیاز خانمها به مصرف آهن مشابه آقایان شده و دوباره به ۸ میلی گرم در روز کاهش می یابد.

در صورتیکه هر کدام از شرایط زیر پیش بیاید نیاز روزانه یک فرد به آهن بسیار بیشتر از همسالان خود خواهد شد:

– بارداری یا شیردهی

– نارسایی کلیه (بخصوص کسانی که باید دیالیز شوند)

– هر زخمی که باعث اتلاف خون شود (مثلا زخمهای گوارشی)

– بیماریهایی که باعث کاهش قدرت جذب دستگاه گوارش می شوند (سلیاک، کرون، کولیت اولسرو)

– افرادی که آنتی اسید (داروهای ضد اسید معده) استفاده می کنند. زیرا این داروها جلوی جذب اهن را می گیرند.

– افرادی که از لحاظ جسمی فعالیت بسیار بالایی دارند (کارگران، ورزشکارنی که به ورزشهای سنگین مشغولند)

– کسانی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند.

آیا من دچار کمبود آهن هستم؟

خیلی از افراد کم خون خبر ندارند که دچار کم خونی هستند مگر اینکه کمخونی آنها شدید شده و علامتدار شود. ممکن است فرد رنگ پریده یا کمی زردرنگ شود. زود خسته شود و نتواند فعالیتهای جسمی سنگین انجام دهد.. همچنین یک فرد کم خون ممکن است علائم زیر را هم داشته باشد:

– تنگی نفس یا نفسهای کوتاه و بریده

– تپش قلب

– یخ کردن دست و پاها

– تمایل به خوردن چیزهای عجیب مانند خاک و سفال و یخ

– ناخنهای شکننده یا قاشقی شکل

– زخم در گوشه های دهان

– زخمهایی روی زبان

– در موراد شدید حتی اختلال بلع

اگر هر کدام از علائم بالا را داشتید حتما به پزشک خود مراجعه کنید. تشخیص و درمان کمخونی فقر آهن بسیار آسان است فقط باید به موقع توسط پزشکتان ویزیت شوید. همچنین اگر جزو گروههای با نیاز بیشتر به آهن (که در بالا به آنها اشاره کردیم) هستید، حتما وضع خون خود را در فواصل منظم بسنجید. (آزمایش خون)

چه غذاهایی حاوی آهن هستند؟

گوشت قرمز، انواع خشکبار، غلات سبوسدار و حبوباتی مانند عدس، همچنین میوه هایی مانند آلو، زرد آلو، آلبالو دارای مقادیر بالایی آهن هستند. اما انواع گوشت قرمز (و حتی سفید) از نظر میزان آهن و قابلیت جذب بسیار برتر از منابع گیاهی آهن محسوب می شوند.

مصرف “قرص آهن” در این افراد ممنوع

کسانی که آهن خون آنها بالا است یا هموکروماتوز دارند نباید از قرص آهن استفاده کنند افزایش آهن خون روی کبد و چشم اثر سو دارد.

 سید علی فاطمی دارو ساز می گوید: فیفول ترکیبی از آهن و اسید فولیک است، قرص آهن را می‌توان بدون فولیک اسید از داروخانه‌ها تهیه کرد مزیت فیفول این است که آهن و فولیک اسید را به بدن می‌رساند و فولیک اسید موجود در آن موجب افزایش اثر بخشی آهن می‌گردد.وی افزود: مهم‌ترین عارضهٔ قرص آهن عوارض گوارشی، تهوع و یبوست است و در بعضی از افراد موجب بروز اسهال می‌شود و در فرمولاسیون فیفول آهن به آهستگی آزاد می‌گردد در حالی که در قرص‌های آهن معمولی آهن به یکباره آزاد می‌شود و این امر تهوع، یبوست و ناراحتی‌های گوارشی به دنبال دارد بنابر این فیفول عوارض کمتری دارد.

فاطمی تصریح کرد: خانم‌های باردار نیاز به مصرف آهن بیشتری دارند و بهتر است یک ماه قبل از بارداری از این قرص‌ها استفاده کنند، کسانی که خونریزی گوارش پنهان دارند و روزانه مقدار زیادی از خون را از طریق مدفوع از دست می‌دهند و خودشان متوجه نمی‌شوند باید زیر نظر پزشک بعد از آزمایش خون مکمل آهن مصرف نمایند.

وی خاطر نشان کرد: کسانی که آهن خون آن‌ها بالا است یا هموکروماتوز دارند نباید از قرص آهن استفاده کنند افزایش آهن خون روی کبد و چشم اثر سو می‌گذارد.

دکتر خدیجه رحمانی، متخصص تغذیه در مورد زمان مناسب برای استفاده از قرص های آهن گفت که بهترین زمان برای استفاده از این قرص ها را می توان زمانی دانست که معده خالی باشد، چرا که هنگامی که معده خالی باشد بدن مقدار بسیار بیشتری آهن جذب خواهد کرد.

خانم رحمانی، عضو هیات علمی دانشکده تغذیه صنایع غذایی و انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای دانشگاه شهید بهشتی، در این رابطه افزود: اگر کسی پس از استفاده از قرص آهن به ویژه با معده خالی حالت تهوع پیدا کند می‌تواند آن را پس از غذا و قبل از خواب مصرف کرده و بلافاصله بخوابد.

وی ادامه داد: دخترانی که در وعده‌های غذایی‌شان گوشت وجود ندارد و از پروتئین گیاهی مثل حبوبات استفاده می‌کنند باید همراه با وعده‌های غذایی‌شان حتما از یک منبع ویتامین C استفاده کنند.

سالادها و سبزی‌ها منابع غنی ویتامین C هستند و بهتر است افراد از آبلیمو به عنوان چاشنی سالاد استفاده کرده تا بدنشان میزان بیشتری آهن جذب کند.

رحمانی با بیان اینکه دختران مدرسه‌ای می‌توانند برای دریافت آهن از ساندویچ تخم‌مرغ در مدرسه استفاده کنند،‌ افزود: چون آهن تخم‌مرغ جذب پایینی دارد آنها می‌توانند از گوجه‌فرنگی یا فلفل دلمه‌ای‌های رنگی که منبع بسیار غنی ویتامین C هستند، استفاده کنند که باعث بالا رفتن جذب آهن آن می‌شود.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی اظهار کرد: حتی زمانی که افراد می‌خواهند قرص آهن را بعد از صرف وعده‌های غذایی و پیش از خواب مصرف کنند نیز مصرف ویتامین C باعث بالا رفتن جذب آهن و کاهش حالت تهوع در فرد می‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: کم خونی ناشی از فقر آهن با افزایش سن ایجاد می‌شود و مصرف هر قرص آهن معادل ۴ کیلوگرم گوشت قرمز آ‌هن دارد.
مسعود وکیلی متخصص هماتولوژی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: از علل ایجادکننده کم‌خونی می‌توان کمبودهای تغذیه‌ای، خونریزی، ناهنجاری‌های ژنتیکی، بیماری‌های مزمن و مسمومیت‌های دارویی را نام برد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: کم خونی ناشی از فقر آهن در مناطق شمالی کشور به دلیل وجود یک نوع انگل که به انگل خون خوار معروف است، شیوع بیشتری دارد.
وکیلی در ادامه با اشاره به این که کودکان در سن ۲ سالگی به دلیل اینکه در معرض رشد قرار دارند و نیازهای بدنشان به خوبی تأمین نمی‌شود، دچار کم خونی‌های حاد می‌شوند، افزود:کودکان و دانش آموزانی که دچار کم خونی فقر آهن هستند، همیشه احساس خستگی و ضعف می‌کنند، این افراد اغلب از ورزش و فعالیت‌های بدنی دوری می‌کنند و در هنگام ورزش خیلی زود خسته می‌شوند، در این افراد تغییرات رفتاری به صورت بی حوصلگی و بی تفاوتی مشاهده می‌شود.
وی گفت: کم خونی فقرآهن به علت تأثیر بر قدرت یادگیری و کاهش آن، موجب افت تحصیلی دانش آموزان شود که این دانش آموزان باید از سنین ۱۲ سالگی به بعد هفته ای ۴ الی ۵ وعده از گوشت در رژیم غذایی خود استفاده کنند.
وکیلی با بیان اینکه مادران شیرده باید تا سن یک سالگی کودکانشان قرص آهن مصرف کنند، گفت: مادران باید به صورت مداوم از قرص‌های آهن استفاده کنند، زیرا کودک از مادر تغذیه می‌کند و اگر او دچار کمبود آهن باشد، کودک نیز به این عارضه دچار خواهد شد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: همچنین مادران باردار نیز باید از ماه چهارم بارداری خود تا سن یک سالگی کودکانشان برای پیشگیری از کم خونی مصرف این قرص‌ها را در کنار قرص اسید فولیک ترک نکنند.
وکیلی تأکید کرد: منظور از کم‌خونی‌های تغذیه‌ای کم‌خونی‌هایی است بر اثر دریافت ناکافی مواد مغذی ایجاد می‌شوند که برای درمان کم خونی بهترین و کم خطرترین راه استفاده از مکمل‌های خوراکی است.
وی افزود: درمان با نمک‌های ساده آهن، همچون سولفات آهن خوراکی، کاملاً مؤثر بوده و به شکل قرص، کپسول یا مایع است که مصرف آن‌ها باید تا چند ماه ادامه یابد. چنانچه این قرص‌ها با معده خالی مصرف شوند، جذب آنها بهتر و بیشتر صورت می‌گیرد ولی در این حالت می‌تواند موجب تحریک معده و بروز مشکلات گوارشی شود.
وکیلی گفت: عوارض گوارشی ناشی از مصرف آهن نظیر تهوع، دل پیچه، سوزش قلب، اسهال یا یبوست را می‌توان به حداقل رساند؛ به شرطی که آهن را به میزان کم مصرف کرده و به تدریج به میزان آن افزود تا به حد مورد نیاز بدن برسد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: بهتر است قرص آهن آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کاهش یابد. همچنین مادرانی که قبل از بارداری دچار کم خونی نیستند، باید مصرف آهن را در طول بارداری در برنامه غذایی دارویی خود جای دهند.
***

کم خونی یا آنمی چیست؟

 بدن انسان مقداری آهن را برای جایگزینی آهن از دست رفته ذخیره می کند. با این وجود، سطوح پایین آهن در بلند مدت می تواند به کم خونی فقر آهن منجر شود. از نشانه های این شرایط می توان به کمبود انرژی، تنگی نفس، سر درد، تحریک پذیری، سرگیجه، یا کاهش وزن اشاره کرد.

میزان نیازبدن به آهن

نوزادان و کودکان

کوچک‌تر از ۶ ماه: ۰٫۲۷ میلی گرم در روز

۷ ماه تا ۱ سال: ۱۱ میلی گرم در روز

۱ تا ۳ سال: ۷ میلی گرم در روز

۴ تا ۸ سال: ۱۰ میلی گرم در روز

مردان

۹ تا ۱۳ سال: ۸ میلی گرم در روز

۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۱ میلی گرم در روز

۱۹ سال یا بزرگ‌تر: ۸ میلی گرم در روز

زنان

۹ تا ۱۳ سال: ۸ میلی گرم در روز

۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۵ میلی گرم در روز

۱۹ تا ۵۰ سال: ۱۸ میلی گرم

۵۱ و بزرگ‌تر: ۸ میلی گرم در روز

منابع غیر حیوانی آهن

مصرف گوشت قرمز و جگر کارآمدترین روش برای دریافت آهن است،

 مواد غذایی گیاهی با بالاترین سطح آهن رادارند:.

توفو (نصف فنجان): ۶٫۶ میلی گرم

اسپیرولینا (یک قاشق چایخوری): ۵ میلی گرم

سویا پخته (نصف فنجان): ۴٫۴ میلی گرم

دانه کدو تنبل (یک اونس یا ۲۸ گرم): ۴٫۲ میلی گرم

کینوآ (۴ اونس یا ۱۱۳ گرم): ۴ میلی گرم

ملاس سیاه (یک قاشق غذاخوری): ۴ میلی گرم

رب گوجه فرنگی (۴ اونس یا ۱۱۳ گرم): ۳٫۹ میلی گرم

لوبیا سفید (نصف فنجان): ۳٫۹ میلی گرم

برگه زردآلو (یک فنجان): ۳٫۵ میلی گرم

اسفناج پخته (نصف فنجان): ۳٫۲ میلی گرم

برگه هلو (۶ نیمه): ۳٫۱ میلی گرم

آب آلو (۸ اونس): ۳ میلی گرم

عدس (۴ اونس یا ۱۱۳ گرم): ۳ میلی گرم

نخود (یک فنجان) ۲٫۱ میلی گرم

نکته های برای جذب بیشترین میزان آهن از مواد غذایی:

مواد غذایی سرشار از آهن را به همراه مواد غذایی حاوی ویتامین C مصرف کنید، که  به بدن در جذب آهن کمک می کند.

چای و قهوه حاوی ترکیباتی به نام پلی فنول ها هستند که با آهن پیوند تشکیل می دهند و جذب آن را برای بدن دشوار می سازند.

کلسیم نیز در جذب آهن اختلال ایجاد می کند. نیم ساعت پیش از مصرف مواد غذایی سرشار از آهن از مصرف مواد غذایی سرشار از کلسیم پرهیز کنید.

در ظرف های آهنی پخت و پز کنید. اسید موجود در مواد غذایی مقداری از آهن موجود در ظروف آهنی را بیرون می کشد. پختن مواد غذایی اسیدی، مانند سس گوجه فرنگی، در ظرف آهنی می تواند محتوای آهن موجود ترکیب نهایی را تا ۱۰ برابر افزایش دهد. پختن مواد غذایی حاوی اسیدهای دیگر مانند سرکه، لیمو یا آب لیمو در یک ظرف آهنی نیز می تواند محتوای آهن ترکیب نهایی را افزایش دهد./منبع :عصرایران

***

فریتین (Ferritin)چیست؟

فریتین یک پروتئین در بدن است که به آهن متصل می شود.  بیشتر آهن ذخیره در بدن به فریتین متصل می شود. میزان فریتینی که در خون یافت می شود، همان میزانی است که در بدن وجود دارد.

فریتین  آهن را در خود ذخیره می کند و زمانیکه بدن نیاز به آهن دارد آن را آزاد می کند درست مانند یک حساب پس انداز بانکی که پول های مازادمان را در حساب پس انداز نگهداری می کنیم و هنگام نیاز برداشت  می نمائیم.
بنابراین میزان موجودی فریتین در بدن معادل است با میزان موجودی آهن بدن. زمانی که جذب آهن به هر دلیلی ضعیف باشد و یا خونریزی نهفته و ناشناخته داشته باشیم و یا بانوان در سنین قبل از یائسگی  خون زیادی از دست بدهند موجودی آهن پائین می آید و به همین ترتیب موجودی فریتین کاهش می یابد.

میزان طبیعی فریتین درآزمایشگاه ها یکسان نیست!

میزان طبیعی فریتین در جدول زیر ذکر شده است که مقادیر مرجع نامیده می شود و فقط برای راهنمایی است. این مقادیر از یک آزمایشگاه با آزمایشگاه دیگر متفاوت است و آزمایشگاهی که شما مراجعه می کنید ممکن است میزان مقادیر نرمال آن با مقادیر این جدول متفاوت باشد. جواب آزمایش باید میزان نرمالی را که  آن آزمایشگاه استفاده می کند، داشته باشد.

میزان “نرمال”فریتین

مردان: ۱۸–۲۷۰  (ng/mL) نانوگرم در میلی لیتر یا ۱۸–۲۷۰ میکرو گرم در لیتر  (mcg/L)

زنان: ۱۸–۱۶۰ ng/mL  یا  ۱۸–۱۶۰ mcg/L

اطفال: ۷–۱۴۰ ng/mL  یا  ۷–۱۴۰ mcg/L

بچه های ۱ تا ۵ ماه: ۵۰–۲۰۰ ng/mL   یا   ۵۰–۲۰۰ mcg/L

تازه متولدین: ۲۵–۲۰۰ ng/mL  یا  ۲۵–۲۰۰ mcg/L

افزایش میزان فریتین

افزایش میزان فریتین ( بیشتر از ۱۰۰۰ نانوگرم بر میلی لیتر ) نشان دهنده افزایش آهن ذخیره در بدن است. ( هموکروماتوزیس)

گاهی افزایش فریتین به صورت ارثی است ( هموکروماتوزیس ارثی ). در بعضی از بیماری ها مثل تالاسمی و الکلیسم و بعضی از انواع  کم خونی،  گلبول های قرمز از بین می روند که می تواند باعث هموکروماتوزیس شود.

اگر شما تزریق خون با حجم بالا انجام داده باشید، ممکن است بدن شما آهن اضافی را ذخیره کند.

افزایش میزان فریتین ممکن است به علت بیماری هوچکین، لوسمی، عفونت، التهاب ( التهاب مفصل و یا لوپوس ) و یا رژیم غذایی حاوی آهن فراوان باشد.

افزایش آهن در اعضایی مثل پانکراس و یا قلب می تواند بر عملکرد آن عضو  اثر  بگذارد.

کاهش میزان فریتین

کاهش میزان فریتین اغلب نشان دهنده ی کمبود آهن در بدن است که می تواند به دلیل خونریزی طولانی مدت ( مزمن )،  خونریزی قاعدگی، بارداری، کمبود آهن در رژیم غذایی، خونریزی داخلی از روده ( زخم، پولیپ کولون، سرطان کولون و یا هموروئید ) باشد.

در موارد نادری آهن بیش از حد از طریق پوست دفع می شود ( به علت بیماری پسوریازیس )

چه عواملی بر نتیجه آزمایش تاثیر می گذارد؟

عللی که شما ممکن است نتوانید این آزمایش را انجام دهید و  اینکه نتایج آزمایش  کاربردی  نباشد، عبارتند از:

داشتن سابقه انتقال خون در ۴ ماه گذشته

خانم ورزشکاری که سیکل ماهیانه او تغییر کرده است.

داشتن شرایطی که باعث ایجاد التهاب در بدن شود،  مثل بیماری و یا جراحی.

انجام دادن اسکن با ماده رادیواکتیو در ۳ روز گذشته

مصرف دارو هایی مثل داروهای جلوگیری از بارداری

سن. در بالغین با سن بالاتر میزان فریتین افزایش می یابد.

مصرف زیاد گوشت قرمز

***

راههای جبران کمبود “فریتین” در بدن

آهن به عنوان یک ماده غذایی ضروری، وظیفه حمل اکسیژن دربدن را به عهده دارد. آهن یکی از عوامل تشکیل دهنده آنزیم های متعدد در بدن است، فرم آهن ذخیره شده در بدن انسان به صورت “فریتین” و”هموسیداین”است که دربخش های گوناگون بدن انسان از جمله مغز استخوان، کبد و طحال وجود دارد.فریتین

فریتین پیشگیری و بیماریها

فریتین نوعی پروتئین در بدن است که به شما کمک می کند نا عنصر آهن در بافت هایتان ذخیره شود. در صورت کمبود آهن یا تغذیه نامناسب، ممکن است سطح فریتین نتان کاهش یابد. باید توجه داشت، با کمبود سطح فریتین در بدن، انواع مختلفی از بیماری ها به سراغ تان می آیند. این در حالی است که اگر سطح فریتین بدنتان کاهش یافته و کنترل نشود، می تواند شما را با مشکلات اساسی روبرو کند. در صورت بروز چنین مشکلی باید هر چه زودتر یا با استفاده از انواع خاصی از مواد غذایی و یا مکمل های داروی سطح فریتین خون تان را افزایش دهید تا دچار عوارض کمبود آن در بدن نشوید. 

چگونه می توان سطح فریتین آهن خون را افزایش داد

پزشک از شما سوالاتی درباره سوابق پزشکی خودتان و خانواد شما خواهد پرسید.

از جمله علائم شایع کمبود فریتین در بدن

خستگی، سردرد، تحریک پذیری، ریزش مو، تنگی نفس و نازک شدن ناخن ها است.

آزمایش سطح آهن خون
شما برای اینکه بفهمید که میزان آهن بدنتان کافی است یا نه، باید آزمایش خون بدهید تا میزان سطح آهن بدنتان مشخص شود. از آنجایی که باعث جذب آهن بدن، پروتئین فریتین است. شاید با این آزمایش مشخص شود که دریافتی آهن بدنتان کم است یا نه. حال باید مشخص شود دلیل کمبود آهن بدنتان به خاطر کمبود پروتئین  فریتین است و یا عوامل دیگری بر آن تاثیر گذاشته اند.

بررسی سطح فریتین خون

در ادامه پزشک برای فهمیدن میزان سطح فریتین بدنتان آزمایش هایی را انجام می دهد. نبود آهن در بدن نیز می تواند میزان سطح فریتن در بافته ها را تحت تاثیر قرار دهد، آزمایش های سطح فریتین و آزمایش های سطح آهن اغلب با هم انجام می شوند. زیرا این دو آزمایش به هم وابسته هستند. میزان فریتین هدف شما در خون باید ۳۰ تا ۴۰ نانوگرم در میلی لیتر باشد. اگر فریتین شما کمتر از ۱۰ نانوگرم در میلی لیتر باشد، باید مصرف مواد غذایی حاوی فریتین و یا مکمل های آن را گسترش داده تا دچار مشکل نشوید.

تست میزان آهن خون بدن

تست میزان آهن خون بدن به پزشک این امکان را می دهد تا حداکثر میزان آهن موجود در خون بدنتان را اندازه گیری کند. با این آزمایش پزشک شما پی می برد که آیا کبد و یا سایر اعضای بدنتان خوب کار می کنند یا اینکه این اعضا دچار مشکل شده اند. اگر با این آزمایش ها مشکل پیدا نشد، احتمال اینکه بدنتان درگیر مشکلات بزرگتر شده است، بالا می رود.

تعیین شدت بیماری

پزشکان با توجه به آزمایش هایی که روی شما انجام می دهند و نیز سوالاتی که از وضعیت عمومی شما می پرسند، می توانند بفهمند که مشکلات ناشی از کم شدن سطح فریتین خون شما از کجا ناشی می شود. از جمله مشکلاتی که باعث می شود تا سطح فریتین بدنتان کاهش یابد از قرار زیر است:

۱٫ کم خونی

۲٫ سرطان

۳٫ بیماری کلیوی

۴٫ هپاتیت

۵٫ زخم معده

۶٫ اختلالات آنزیم

مصرف مکمل های و آهن خوراکی

مکمل های آهن در فروشگاه مواد غذایی و یا داروخانه های محلی به وفور یافت می شوند، و شما می توانید به آسانی آنها را تهیه کنید. شما می توانید هم از دستور العمل همراه دارو و هم از دستور العمل پزشک تابعیت کنید. به طور معمول، مکمل های آهن خوراکی چندین هفته طول می کشد تا آهن و فریتین بدنتان را افزایش دهند. با این حال، اگر شما یک بیماری مانند کم خونی داشته باشید، این بیماری بر توانایی شما در جذب آهن تاثیر منفی خواهد گذاشت. در چنین مواردی ممکن است، قرص ها و مکمل ها کارایی نداشته باشند و خوب عمل نکنند. مکمل های آهن ممکن است، عوارض جانبی متعددی از قبیل کمر درد، لرز، سرگیجه، سردرد و حالت تهوع به وجود آورند. از آنجا که ویتامین C جذب آهن را در خون افزایش می دهد، باید مکمل آهن خود را با یک لیوان آب پرتقال مصرف کنید. توجه داشته باشید که مکمل های آهن را با شیر، کافئین، آنتی اسیدها یا مکمل های کلسیم مصرف نکنید زیرا این مواد میزان جذب آهن در بدن را کاهش می دهند.

درمان کمبود فریتین خون

تزریق آهن در مواردی که شخص دچار ضعف است، توصیه می شود. همچنین تزریق آهن در مواردی که شخص جراحی بای پس معده انجام داده است، نیز کاربرد دارد. در چنین افرادی جذب آهن از طریق معده سخت است. به همین منظور معمولا پزشکان تزریق آهن را پیشنهاد می کنند. این روش باعث می شود تا آهن مورد نیاز بدنتان خیلی زود و وارد جریان خون شما شود. شما با این کار دستگاه گوارش و مشکلات جذب آن را دور می زنید و مقدار مورد نیاز آهن را مستقیما به خونتان می رسانید. البته توجه داشته باشید، تزریق آهن و فریتین به رگ فقط در مواردی انجام می شود که امکان جذب از طریق دستگاه گوارش کمتر بوده و شخص مورد نظر نیز خیلی زود به آهن نیاز داشته باشد. در پاره ای از مواقع تزریق داخل وریدی آهن ممکن است، عوارض جانبی مشابه با مکمل های خوراکی داشته باشد.

استفاده از مکمل ها و داروهای تجویز شده
داروهای خاصی وجود دارند که می توانند باعث افزایش آهن و فریتین در سطح بدن انسان شوند. در موارد حاد که توانایی شما برای جذب و ذخیره آهن دچار مشکل شود، پزشک شما ممکن است یکی از داروهای زیر را برای شما تجویز کند.

برخی از داروهایی که باعث افزایش سطح آهن و بالا رفتن میزان جذب آن می شوند

۱٫ سولفات آهن (Ferrous sulfate)

۲٫ گلوکونات آهنی (Ferrous gluconate)

۳٫ فومارات آهنی (Ferrous fumarate)

۴٫ کربنیل آهن (Carbonyl iron)

۵٫ Iron dextran complex

رژیم غذایی تان را تغییر دهید

گوشت قرمز یک منبع عالی از آهن است که شما می توانید برای برطرف کردن نیاز بدن خود به آهن، از این ماده غذایی مصرف کنید. از دیگر مزایای گوشت قرمز این است که بدنتان به راحتی می تواند آهن مورد نیاز را از گوشت قرمز جذب کند. در نتیجه با افزایش مصرف گوشت، میزان سطح آهن خون نیز افزایش یافته با این کار سطح فریتین نیز بالا می رود. در ادامه شما را با بهترین مواد غذایی که می توانند سطح آهن خونتان را بالا ببرند، آشنا می کنیم. مواد غذایی چون؛ گوشت گاو، گوشت بره، جیگر، میگو سرشار از آهن هستند. همچنین شما با خوردن تخم مرغ نیز می توانید مقداری از آهن مورد نیاز بدنتان را تامین کنید.

مصرف محصولات گیاهی برای بالا بردن آهن خون

در کنار مصرف گوشت انواعی از گیاهان وجود دارند که می توانند سطح آهن خونتان را بالا ببرند. مصرف این گونه محصولات گیاهی همچنین باعث بالا رفتن میزان فریتین خون نیز می شوند. به یاد داشته باشید، شما برای اینکه بتوانید به میزان مصرف گوشت از محصولات گیاهی آهن جذب کنید، باید دو برابر مصرف گوشت از این گونه غذاهای گیاهانی که در ادامه به آنها می پردازیم، مصرف کنید. محصولات گیاهی چون؛ برنج، گندم، جو، آجیل و لوبیا به میزان قابل توجه آهن دارند که شما با مصرف این گونه مواد گیاهی می توانید تا حدودی میزان آهن مورد نیاز بدنتان را تامین کنید.
شما باید در مورد مصرف مواد غذایی و مواد معدنی ای که باعث سخت تر شدن جذب آهن در بدن می شوند، نیز دقت کنید. مصرف برخی مواد چون؛ قهوه، چای سیاه و سبز، سویا غلیظ شده، شیر، کلسیم، منیزیم، فلز روی و فلز مس که می توانند در جذب آهن شما را دچار مشکل کنند، اجتناب کنید. سعی کنید در مواقعی که می خواهید غذای پر آهن چون گوشت قرمز و یا هر ماده غذایی پر آهنی که می خواهید، مصرف کنید از خوردن این گونه مواد در طول و یا حتی چندین ساعت پس و یا پیش از آن خوداری کنید، تا بدنی سالم و تندرست داشته بلاشید.

***

 فقر آهن چه مشکلاتی ببار می‌آورد!؟

آهن یک ماده معدنی است و وظیفه اصلی آن در بدن، رساندن اکسیژن موجود در هموگلوبین گلبولهای قرمز خون به سراسر بدن و کمک به سلولها در تولید انرژی لازم جهت انجام فعالیتهای روزانه است،آهن همچنین به دفع دی اکسید کربن نیز کمک می کند و فقر آهن پیامدهای زیادی برای بدن دارد.
تصویر بلایی که فقر آهن به سرمان می‌آورد!/چه میزان آهن در روز مورد نیاز است؟

بوقتی ذخایر آهن بدن کم می شود، گلبولهای قرمز قادر نخواهند بود اکسیژن کافی را به بخشهای مختلف بدن برسانند و بیماری به نام آنمی( کم خونی ) ایجاد خواهد شد که ناشی از کمبود آهن است.

احساس خستگی، ضعف و پایین بودن دمای بدن، رنگ پریدگی پوست و ناخن های دست، ریزش شدید مو، احساس گیجی و منگی، سردردهای زیاد ، التهاب و تورم زبان همگی از نشانه های کمبود آهن بدن هستند.

اگرچه منابع آهن از طریق بسیاری از غذاها در دسترس هستند، اما تعدادی از افراد از جمله دختران نوجوان و زنان در محدوده سنی ۱۹ تا ۵۰ سال ممکن است میزان آهن مورد نیاز روزانه بدن خود را تنها از طریق رژیم غذایی روزانه دریافت نکنند. مشکل کمبود آهن برای کودکان کم سن و زنان باردار و یا زنانی که قصد باردار شدن دارند، از اهمیت بیشتری برخوردار است. در این موارد پزشک علاوه بر تغییر رژیم غذایی مکملهای حاوی آهن را نیز تجویز خواهد کرد.

نوزادان نیز برای رشد مغزی و فیزیکی بدن به آهن نیاز دارند. بدن نوزادان برای ۴ تا ۶ ماه اول پس از تولدشان ذخیره آهن کافی را داراست. پزشکان اطفال معمولا برای نوزادان نارس متولد شده و یا نوزادانی که کمبود وزن دارند و از شیر مادر تغذیه می کنند، قطره های مکمل آهن تجویز می کنند. پس از ۶ ماهگی که نیاز بدن نوزاد به آهن بیشتر می شود و کودک به رشد کافی برای مصرف غذاهای جامد می رسد، می تواند بخش اعظم آهن مورد نیاز بدن خود را از منابع غذایی به دست آورد. اکثر غذاها و شیرخشکهای مخصوص نوزادان غنی شده با آهن هستند.

چه میزان آهن در روز مورد نیاز است؟

به دلیل اینکه بدن به سرعت خود را با مقدار کم یا زیاد آهن وفق می دهد و میزان جذب آهن مورد نیاز خود را تنظیم می کند، متعادل کردن آهن بدن و نگه داشتن آن در سطح مناسب و متعادل، کار سختی نیست. سازمان غذا و داروی امریکا مقدار آهن مورد نیاز روزانه بدن را برای گروههای سنی مختلف و جنسیت به شرح زیر بیان کرده است:
کودکان ۱ تا ۳ سال: ۷ میلی گرم
کودکان ۴ تا ۸ ساله: ۱۰ میلی گرم
نوجوانان ۹ تا ۱۳ سال: ۸ میلی گرم
مردان ۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۱ میلی گرم
زنان ۱۴ تا ۱۸ سال: ۱۵ میلی گرم
مردان بالای ۱۹ سال: ۸ میلی گرم
زنان ۱۹ تا ۵۰ سال: ۱۸ میلی گرم
زنان بالای ۵۱ سال: ۸ میلی گرم

آهن موجود در غذاها دو نوع استدارای هموگلوبین و بدون هموگلوبین

 غذاهایی با منابع حیوانی مانند گوشت قرمز، غذاهای دریایی و گوشت طیور مانند مرغ و خروس و بوقلمون و… هر دونوع آهن را دارا بوده و جذب آنها نیز توسط بدن بهتر انجام می شود.

آهن بدون هموگلوبین در غذاهای گیاهی مانند اسفناج، لوبیا و غلات غنی شده مانند برنج و نانهای غنی شده یافت می شود. برای افزایش جذب آهن منابع گیاهی، توصیه می شود که آنها را به همراه گوشت قرمز، غذاهای دریایی و یا گوشت طیور و یا به همراه منابع ویتامین سی مانند مرکبات، کیوی، توت فرنگی و یا فلفل دلمه ای مصرف کنید. /جام جمآذر ۱۳۹۶

درباره نویسنده

1588مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق این سایت برای © 2018 pirastefar.ir. محفوظ است.
بهینه سازی وبسیما