شش نوع گلبول سفید در خون”نوتروفیل” هاچیستند؟

نوتروفیل‌  چیست

نوتروفیل یا خنثی‌خواه ( Neutrophil) نوعی گویچهٔ سفید بیگانه‌خوار است. نوتروفیل‌ها دارای کموتاکسی (شیمی‌رَوی) هستند و در دستگاه ایمنی بدن انسان، در خط دوم دفاع غیراختصاصی قرار دارند.

نوتروفیل‌های گلبول‌های سفید کروی شکلی هستند.

این گلبول‌ها ۱۲ تا ۱۸ میکرون قطر دارند. عمر نوتروفیل‌ها حدود ۶ ساعت تا چند روز است. نوتروفیلها بیش از ۶۰٪ گلبول‌های سفید خون را تشکیل می‌دهند ودارای هسته لبوله (چند لوبه) می‌باشند، توانائی بیگانه خواری (فاگوسیتوز) دارند. وضعیت هسته بسیار متراکم و کناری بوده و در وسط آن فرورفتگی وجود دارد و تا نصف قطر سلول می‌رسد. دارای سیتوپلاسم وسیع می‌باشند و نسبت هسته به سیتوپلاسم مساوی است. گرانول‌های نوتروفیلی ظریف و صورتی رنگ، اندازه آن‌ها متغیر، تقریباً همه آن‌ها ثانویه‌اند. گرانول‌های اولیه عمدتاً گرد و قطر ۵۰۰ نانومتری دارند. از مرحله متامایلوسیت به نسبت گرانول‌های اولیه به ثانویه حدود ۱ به ۲ می‌باشد. نوتروفیل‌ها دستگاه گلژی کوچکی دارند. نوتروفیلها در عفونت‌های حاد مانند بیماریهای عفونی و آپاندیسیت حاد در خون افزایش می‌یابند. نوتروفیل‌ها و مونوسیت‌ها گویچه‌های سفیدی هستند که توانایی تراگذری (دیاپدز) را دارند

آزمایش شمارش سلول‌های خون یا همان CBC چیست؟

در این آزمایش انواع سلول‌های خون و تعداد آنها بررسی می‌شود. CBC می‌تواند برای کمک به تشخیص بیماری به کار رود یا به عنوان یک آزمایش غربالگری از جانب پزشک درخواست شود.چند نوع سلول در خون داریم؟

سلول‌های قرمز خون (RBC): غذا و اکسیژن را در سراسر بدن حمل کرده و به بافت‌ها می‌رسانند و مواد زاید را از بافت‌ها می گیرد. سلول‌های قرمز خون حاوی هموگلوبولین (HBG) هستند.سلول‌های سفید خون (WBC): در برابر میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا از بدن دفاع می‌کنند. در پیشگیری و درمان بیماری‌ها نقش دارند. خود سلول‌های سفید خون، چندین نوع مختلف دارند.

گلبول های سفید یا لوکوسیت ها، بخشی از سیستم ایمنی بدن ما برای نابودسازی عفونت های سراسری هستند و هیچ نقشی در تغذیه ندارند. آن ها را مانند سربازهایی در نظر بگیرید که در کنار گلبول های قرمز می چرخند و هر کجا دشمنی می بینند را از بین می برند.

در بزرگسالان، هر میکرولیتر از خون، حاولی ۴ الی ۱۰ هزار (میانگین ۷ هزار) گلبول سفید است. وقتی تعداد این سلول ها در بدن افزایش یابد، یعنی در گوشه ای از بدن شما، درگیری اوج گرفته است.

 شش نوع گلبول سفید در خون

نوتروفیل ها – ۵۸ درصد

ائوزینوفیل ها – ۲ درصد

بازوفیل ها – ۱ درصد

مونوسیت ها – ۴ درصد

لنفوسیت ها – ۴ درصد

باندهای نوتروفیل – ۱ درصد

اکثر گلبول های سفید (نوتروفیل ها، ائوزینوفیل ها، بازوفیل ها و مونوسیت ها) درون مغز استخوان شکل می گیرند. نوتروفیل ها، ائوزینوفیل ها و بازوفیل ها را گرانولوسیت هم می نامند، چرا که درون خود دانه های ریز یا گرانوله دارند. درون گرانوله ها، آنزیم های قدرتمندی وجود دارد که هضم سلول های بیگانه را برای لوکوسیت ها ساده می سازد.

بازوفیل ها محتوی گرانوله های بنفش، ائوزینوفیل ها محتوی گرانوله های قرمز-نارنجی و نوتروفیل ها دارای گرانوله هایی به رنگ آبی-بنفش هستند. وقتی یک گرانولوسیت وارد خون شود، به مدت ۴ تا ۸ ساعت درون خون باقی مانده و سپس به بافت ها میرود و در آنجا ۵ روز دیگر را سپری می کند. بسته به نوع وخامت زخم و عفونت، این مدت زمان تغییر می یابد.

نوتروفیل ها را می توان عمومی ترین گرانولوسیت و به طور کل لوکوسیت خون نامید که عمده نبرد با باکتری های مضر را انجام می دهد. آن ها باکتری را احاطه کرده، آن را به درون خود می کشند و به معنای واقعی می بلعند. به این عمل، فاگوسیتوز گفته می شود. نوتروفیل ها می توانند در طول دوران زندگی خود بین ۵ تا ۲۰ باکتری را بخورند. هسته آن ها چندین قسمت است و در زیر میکروسکوپ به همین طریق می توان آن ها را تشخیص داد. باندها نیز در واقع همان نوتروفیل های نابالغی هستند که در خون وجود دارند.

ائوزینوفیل ها اما کاری به باکتری ها ندارند و دشمن اصلی شان انگل ها هستند و در واکنش های آلرژیک هم نقش دارند.

بازوفیل ها هنوز خیلی خوب شناخته نشده اند اما آن ها هم در واکنش های آلرژیک نقش دارند و هیستامین و هپارین وارد خون می کنند. هیستامین سبب گشاد شدن رگ های خونی می شود و هپارین جلوی انعقاد خون در نواحی عفونی را می گیرد تا گلبول های سفید فرصت رسیدن به آن را پیدا کنند.

مونوسیت ها اما از رگ های کوچک می گذرند و وارد بافت می شوند، جایی که دیگر مونوسیت خطاب نمی شوند، بلکه ماکروفاژ نام دارند. در این ناحیه، آن ها می توانند باکتری ها را فاگوسیتوز کنند (۱۰۰ باکتری در طول عمر خود). فاگوسیتوزها همچنین سلول های پیر و آسیب دیده را هم می خورند. این دسته از گلبول ها را می توان در کبد، طحال، شش ها، غدد لنفی، پوست و روده پیدا کرد. مونوسیت ها به مدت ۱۰ الی ۲۰ ساعت درون خون باقی مانده و سپس به بافت ها می روند، جایی که قابلیت ماه ها زندگی به آن ها داده می شود.

نوتروفیل ها و مونوسیت ها از چندین مکانیزم مختلف برای به دست آوردن و کشتن ارگانیسم های مضر استفاده می کنند که فاگوسیتوز یا ذره خواری یکی از آن ها است.

لنفوسیت ها، سلول هایی پیچیده هستند که مدیریت سیستم ایمنی را بر عهده دارند. پیشتر در مورد لنفوسیت ها، نحوه ساخت، بلوغ و اهداف شان در مطلبی که پیرامون سیستم ایمنی بدن به رشته تحریر درآمد خوانده اید.

بسته به ناحیه ای که در آن بالغ می شوند، لنفوسیت ها را به دو گروه T و B تقسیم می کنند که گروه T باز به ۴ مدل دیگر تقسیم می شود و در مبارزه با عفونت های مختلف نقشی اساسی ایفا می کنند.

نوتروفیل: سربازانی هستند که با عفونت‌ها می‌جنگند. آنها میکروب‌ها را می‌بلعند. در برگه‌ی آزمایش خود مقابل نام Neutrophils ممکن است عبارت‌های «Poly» و « bands» را ببینید.

Poly یعنی نوتروفیل‌های بالغ و bands یعنی نوتروفیل‌های جوان
کاهش نوتروفیل‌ها به معنای تضعیف سیستم ایمنی است.
ائوزینوفیل: در بیماری‌های حساسیتی (آلرژیک) و انگلی تعداد این سلول‌ها افزایش می‌یابد.
لنفوسیت: تعداد لنفوسیت‌ها می‌تواند در برخی عفونت‌های ویروسی و باکتریایی و برخی سرطان‌های خون افزایش یابد. کاهش تعداد لنفوسیت‌ها در تضعیف سیستم ایمنی به دلایل مختلف مانند شیمی‌درمانی، ایدز و مصرف‌داروهای سرکوبگر ایمنی و آسیب‌ها و جراحات و استرس‌ها دیده می‌شود.
مونوسیت: افزایش مونوسیت‌ها در عفونت‌ها و برخی بدخیمی‌ها دیده می شود.پلاکت‌ها (Platelets): در انعقاد و لخته شدن خون نقش دارند. کاهش تعدا پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی) می‌تواند علل مختلفی داشته باشد،ازجمله در برخی بیماری‌ها و بدخیمی‌ها ، عفونت‌های ویروسی مانند اوریون، سرخک، آبله‌مرغان،‌هپاتیت C، ایدز آنمی آپلاستیک، شیمی‌درمانی، مصرف برخی داروها، سرطان مغز استخوان مانند لوکمی یا لنفوما،‌ مصرف زیاد و طولانی‌مدت الکل
به جز تعداد سلول‌ها دیگر چه مواردی در آزمایش CBC مورد بررسی قرار می‌گیرند؟
هموگلوبولین (HBG): هموگلوبولین همان ماده‌‌ای است که به گلبول‌های قرمز رنگ می‌دهد. هموگلوبولین اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های بدن حمل می‌کند و دی‌اکسیدکربن را از بافت‌های بدن می گیرد و به ریه‌ها می‌آورد.هماتوکریت (HCT): هماتوکریت بیان کننده‌ی درصد سلول‌های قرمز خون نسبت به کل حجم خون است.MCV: بیان کننده‌ی اندازه‌ی متوسط (میانگین) سلول‌های قرمز است. وقتی MCVبیش از حد طبیعی باشد، یعنی سلول‌های قرمز خون از حدطبیعی بزرگتر هستند (مثلاً در کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 یا اسیدفولیک) و وقتی MCV کمتر از حد طبیعی است یعنی به سلول‌های قرمز خون کوچک‌تر از حد طبیعی هستند (مثلاً در کم‌خونی ناشی از فقر آهن). در تالاسمی نیز MCV کاهش می‌یابد.

MCH: نشان‌دهنده‌ی میزان هموگلوبین‌های حمل کننده‌ی اکسیژن در خون است.

MCHC: نشان‌دهنده‌ی غلظت هموگلوبولین در درون سلول‌های قرمز خون است. وقتی میزان MCHC پایین است،‌ یعنی غلظت هموگلوبولین در گلبوبول قرمز کاهش یافته است، برای مثال این مورد در کم خونی فقر آهن دیده می‌شود.

میزان طبیعی موارد فوق چیست؟

 

مورد اندازه‌گیری شده میزان طبیعی واحد
WBC ۳٫۳-۸٫۷ Thousands per cubic milliliter (K/uL)
RBC ۳٫۹۳-۵٫۶۹ millions per cubic millimeter (mil/uL)
HBG ۱۲٫۶-۱۶٫۱ grams per deciliter (g/dL)
HCT ۴۷٫۷%-۳۸% %
Platelets ۱۴۷-۳۴۷ Thousands per cubic milliliter (K/uL)

 

بیماری‌ها چه اثراتی بر آزمایش خون دارند؟
بیماری‌های مختلف می‌توانند بر شکل، تعداد و عملکرد سلول‌‌های خونی اثر بگذارند. در جدول‌های زیر به برخی علل این تغییرات اشاره می‌کنیم.دلایل کاهش تعداد سلول‌های قرمز خون
از دست دادن خون
کم‌خونی
خونریزی
اختلالات مغز استخوان (برای مثال، آسیب حین پرتودرمانی، سموم، فیبروز، تومور)
کاهش هورمون اریتروپوئیتین به علت مشکلات کلیوی
همولیز (تخریب گلبول‌های قرمز)
لوکمی (نوعی سرطان خون)
مولتیپل میلوما (نوعی سرطان خون)
بالا بودن میزان آب بدندلایل افزایش سلول‌های قرمز خون
کاهش فشار اکسیژن در خون
بیماری‌های مادرزادی قلب
فیبروز ریوی
پلی‌سیتمیِ وِرا
کاهش آب بدن
بیماری‌های کلیوی همراه با افزایش هورمون اریتروپوئیتین
کورپولمونل (بیماری‌های قلبی ـ ریوی)

دلایل کاهش تعداد سلول‌های سفید خون
اختلالات مغز استخوان (مثلاً بر اثر وجود تومور و بدخیمی یا فیبروز)
وجود موادی که اثر سمی بر سلول‌ها دارند (سایتو‌توکسیک‌ها)
بیماری‌های کلاژن ـ عروقی (مانند لوپوس)
بیماری‌های کبد یا طحال
قرار گرفتن در معرض پرتوها

دلایل افزایش سلول‌های سفید خون
بیماری‌های عفونی
بیماری‌های التهابی
لوکمی (نوعی سرطان خون)
فشار‌های شدید روحی ـ روانی
تخریب بافتی (مثلاً در سوختگی‌ها)

دلایل کاهش میزان هماتوکریت (HCT)
انواع کم‌خونـــــی
از دست دادن خون
آسیب و اختلال در مغز استخوان
لوکمی
همولیز (تخریب سلول‌های قرمز خون)
تغذیه‌ی نامناسب یا کمبد برخی مواد غذایی مشخص
مولتیپل میلوما
افزایش آب بدن
رماتیسم مفصلی

دلایل افزایش هماتوکریت (HCT)
کم آبی بدن
سوختگی‌ها
اسهال
اکلامپسی
پلی‌سیتمی‌ورا
شوک

***

کاهش گلبول سفید WBC

گلبولهای سفید در بدن نقش دفاعی دارند. آنها عوامل خارجی بیماری زا را شناسایی کرده و به روش های مختلف نابود می سازند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، گلبولهای سفید انواع مختلفی دارند:

نوتروفیلها , لنفوسیت ها , مونوسیت ها , ائوزینوفیل ها و بازوفیلها.

در اثر شیمی درمانی , تعداد گلبولهای سفید کاهش پیدا می کند. کاهش گلبولهای سفید بدن را مستعد عفونت می نماید.

در بیماران سرطانی کاهش گلبول سفید و عفونت یکی از جدی ترین و مهمترین عارضه های درمان محسوب می شود. , که نیازمند دقت و توجه زیادی از طرف پزشک معالج , کادر درمان و بیمار می باشد.
علایم افت گلبول سفید چیست؟

بهترین روش شناسایی افت گلبول سفید , آزمایش CBC است . معمولاً این آزمایش توسط پزشک معالج طی دوره های منظمی انجام می شود. در اغلب مواقع با افت گلبول سفید , عوامل بیماریزا فرصت پیدا می کنند تا در بدن رشد نمایند و عفونت از درجات خفیف تا شدید در بیمار ظاهر می شود.

علایم افت گلبول سفید هم بیشتر همان علایم عفونت هستند :

تب و لرز ، سردرد ، سرفه ، عطسه، آبریزش بینی ، خارش گلو ، قرمزی پوست ، بی حالی ، سوزش ادرار ، اسهال ، زخم دهان ، درد عضلانی ،کم اشتهایی .
نوتروپنی چیست؟

همانطوریکه در سطور بالا گفته شده , گلبول سفید انواع مختلفی دارد.

در بین طیفهای مختلف گلبول سفید نوتروفیلها جهت مبارزه با میکروبهای بیماریزا نقش مهمتری بر عهده دارند. نوتروفیلها تحت علامت اختصاری Neut یا Neutrophil در آزمایش خون مشخص می شوند. گاهی هم در برخی آزمایشگاهها تحت عنوان Poly نامیده می شوند.

معمولاً در آزمایشات خون تعداد نوتروفیلها به درصد مشخص می شود. در حالت طبیعی ۵۰ تا ۷۰ در صد از گلبولهای سفید نوتروفیل هستند. در بیماران سرطانی این در صد کاهش پیدا می کند. نوتروپنی یعنی کاهش تعداد نوتروفیلهای خون.

ممکن است یک بیمار تعداد کل گلبولهای سفیدش یعنی WBC طبیعی باشد اما تعداد نوتروفیلهایش کم باشد. این حالت یعنی اینکه با وجود طبیعی بودن تعداد گلبولهای سفید ، به دلیل کم بودن نوتروفیلها بدن قادر به مبارزه با میکروبها نیست و مورد تهاجم آنها قرار گرفته یا احتمال حمله بسیار زیاد است.

تعداد نوتروفیلها معیار مناسبی جهت پیش بینی احتمال بروز عفونت در بیمار محسوب می شود.

نوتروفیل زیر ۱۰۰۰: اگر تعداد نوتروفیل مطلق بیماری زیر ۱۰۰۰ باشد ، سیستم ایمنی وی جهت مبارزه با میکروبها کافی نیست و می تواند دچار عفونت شود.

نوتوفیل زیر ۵۰۰: اگر برای چند روز مداوم تعداد نوتروفیل مطلق زیر ۵۰۰ باشد ، احتمال ابتلا به عفونت بالاست.

نوتروفیل زیر ۱۰۰: اگر برای بیش از یک هفته تعداد نوتروفیلها زیر ۱۰۰ باشد ، احتمال ابتلاء به عفونت بسیار بالاست.
پزشک معالج جهت جبران افت گلبول سفید چه اقداماتی انجام می دهد؟

پزشک معالج با توجه به جواب آزمایش CBC , وضعیت گلبول سفید را بررسی می کند. سپس بیمار را از نظر وجود یا عدم وجود عفونت معاینه می نماید . در صورت عفونت آنتی بیوتیک مناسب را تجویز می کند , همچنین در صورت لزوم جهت افزایش میزان گلبول سفید از داروی فاکتور رشد گلبول سفید (G_CSF) استفاده می کند.

***

اولین عملی که در ارتباط با سیستم ایمنی بدن به وقوع می‌پیوندد عبارت است از به دام اندازی و نابود کردن ، به عبارت دیگر فاگوسیت کردن هر ماده خارجی که وارد بدن می‌شوند. سلولهایی که مسئول این عمل در بدن پستانداران می‌باشند در دو سیستم طبقه‌بندی می‌شوند. اول سیستم میلویید که شامل سلولهایی است که دارای عمل سریع بوده ولی قادر به ادامه این عمل به مدت طولانی نیستند. دوم سلولهای سیستم فاگوسیتیک تک هسته‌ای که کندتر عمل کرده ولی در عوض بارها عمل عمل فاگوسیتوز را تکرار می‌کنند. این سلولها مسوول پردازش آنتی‌ژن برای پاسخ ایمنی هستند.

مهم‌ترین گروه سلولی سیستم میلویید را گرانولوسیتهای نوتروفیل تشکیل می‌دهند. نوتروفیلها پس از تشکیل در مغز استخوان وارد جریان خون شده و در حدود ۱۲ ساعت بعد به سوی بافتهای بدن حرکت می‌کنند. طول عمر این سلولها بیش از چند روز نیست. نوتروفیلها بین ۶۰-۷۵ درصد لکوسیتهای خون انسان و سایر گوشتخواران را تشکیل می‌دهند. این نسبت در بین نشخوارکنندگان تنها ۳۰ – ۲۰ درصد است.

ساختمان نوتروفیلها

نوتروفیلهای موجود در جریان خون سلولهای مدوری هستند با قطر تقریبی ۱۲ میکرومتر. این سلولها دارای سیتوپلاسمی حاوی گرانولهای بسیار ظریف و یک هسته سوسیسی شکل و یا چند قسمتی در مرکز می‌باشند. در سیتوپلاسم این سولها دو نوع گرانول یافت می‌شود. گرانولها اولیه که گرانولهای متراکمی هستند و حاوی آنزیم‌های باکتری‌کش می‌باشند. در گرانولهای ثانویه آنزیم‌هایی مثل لیزوزیم رکولاژناز وجود دارد. نوتروفیلها دارای یک دستگاه گلژی بسیار کوچک و تعدادی میتوکندری ولی فاقد ریبوزوم و شبکه آندوپلاسمی دانه‌دار می‌باشند از اینرو قادر به سنتز پروتئینها نیستند.

اعمال نوتروفیلها

وظیفه اصلی نوتروفیلها عبارتست از تخریب مواد بیگانه طی فرآیندی به نام فاگوسیتوز ، که عمل فاگوسیتوز را می‌توان به مراحلی تقسیم کرد.

کموتاکسی چیست؟

کموتاکسی عبارت است از حرکت جهت‌دار نوتروفیلها تحت تاثیر محرکها شیمیایی خارجی. در صورت قرار گرفتن نوتروفیلها در معرض چنین محرکهایی این سلولها پلاریزه شده و به سمت بیشترین غلظت ساده جاذب حرکت می‌کنند. موادی که باعث جذب نوتروفیلها می‌شود عبارتند از بسیاری از فرآورده‌های باکتریایی فاکتورهایی که از سلولهای تخریب شده آزاد می‌گردند و فاکتورهای مشتق شده از ماست سلها.

چسبندگی

وقتی نوتروفیل با یک ذره بیگانه مواجه می‌شود باید بتواند خیلی محکم به آن متصل شود. این اتصال نمی‌تواند خود به ‌خود انجام گیرد. چرا که هم سلولها و هم ذرات معلق در مایعات بدن دارای بار منفی بوده و لذا یکدیگر را دفع می‌کنند. بنابراین برای خنثی کردن این بار منفی ، باید ذرات بوسیله یک پروتئین با بار مثبت پوشیده شوند. مثل مولکول آنتی‌بادی. ذراتی که بوسیله آنتی‌بادی پوشیده می‌شوند، بار منفی موجود بر روی سطحشان کاهش یافته و لذا می‌توانند به راحتی به نوتروفیلها که دارای بار منفی هستند متصل شوند.

نوتروفیلها دارای گیرنده اختصاصی برای مولکول آنتی‌بادی بوده و در نتیجه ذرات پوشیده شده بوسیله این مولکولها می‌توانند بوسیله این گیرنده‌ها به نوتروفیلها متصل شوند. مکانیسم دیگری که به ایجاد اتصال بین ذرات و نوتروفیلها کمک می‌کند عبارت است از به دام‌اندازی این ذرات. بطور معمول ، وقتی که ذره‌ای در پلاسمای خون با یک نوتروفیل مواجه می‌شود، به راحتی می‌تواند فرار کند. ولی در صورتی که این ذره در داخل بافتهای بدن جای گرفته باشد ممکن است بین یک نوتروفیل و سطح دیگری به دام افتاده و در نتیجه موفق به فرار نگردد. این پدیده به فاگوسیتوز سطحی موسوم است.

بلع

وقتی که یک ذره بطور محکم به غشای نوتروفیل متصل شد، در اثر انقباض فیلامانهای اکتین و میوزین متصل به میکروتوبولهای سیتوپلاسم ، توسط غشای سلول دربرگرفته می‌شود. در نتیجه ذره به داخل سلول کشیده شده و در واکوئلی به نام فاگوزوم محصور می‌گردد. سهولت عمل دربرگرفتن تا حدی به اختصاصات سطحی ذره مذکور بستگی دارد. بطور کلی ، لازم است که ذره ، هیدروفوب‌تر از سلول باشد. باکتریهای دارای هیدروفوبیسیتر بالا خود وارد سلولها می‌شوند. برعکس باکتریهایی که سطح هیدروفیل دارند خیلی به سختی فاگوسیته می‌شوند مگر اینکه آنتی‌بادیها روی سطح آنها را بپوشاند و آنرا هیدروفوب گردانند.

ذره در بر گرفته شده توسط نوتروفیلها پس از اتصال ذره به غشای نوتروفیل گرانولهای اولیه به سرعت در داخل سیتوپلاسم حرکت کرده و به فاگوزوم ملحق می‌شوند. متعاقب آن ، آنزیم‌های خود را آزاد می‌سازند. از این پس ، این واکوئل کامل ، فاگولیزوزوم خوانده می‌شود. آنزیم‌های موجود در این گرانولها می‌توانند دیواره باکتریها را هضم کرده و بیشتر میکروارگانیسم‌ها را بکشند. ولی همانطوری که انتظار می‌رود حساسیت ارگانیسم‌های مختلف نسبت به این آنزیم‌ها متفاوت است. باکتریهای گرم مثبت که نسبت به لیزوزوم حساس هستند، به سرعت از بین می‌روند. باکتریهای گرم منفی ، مدت بیشتری دوام می‌آورند چرا که دیواره خارجی آنها در برابر هضم شدن نسبتا مقاوم است.

سرنوشت نوتروفیلها

ذخیره انرژی نوتروفیلها محدود و غیر قابل تجدید است. با اینکه این سلولها ، بلافاصله پس از آزاد شدن از مغز استخوان فعال هستند. به سرعت خاصیت خود را از دست داده و تنها قادر به انجام تعداد محدودی اعمال فاگوسیتیک می‌باشند. از این رو نوتروفیلها را اولین خط دفاعی بدن در نظر می‌گیرند. چرا که به سرعت به طرف عامل بیگانه حرکت کرده و فورا آنرا نابود می‌سازند. ولی قادر به ادامه این عمل به مدت طولانی نیستند. دومین خط دفاعی بدن را سیستم فاگوسیتیک تک‌هسته‌ای تشکیل می‌دهد. نوتروفیلها از آنجایی که ماده بیگانه را کلا نابود می‌کنند، قادر به آماده‌سازی آنتی‌ژن برای عرضه به سلولهای حساس به آنتی‌ژن نیستند.

***

گلبول‌ های سفید از اجزای حیاتی خون هستند. نقش آن‌ها مبارزه با عفونت بوده و برای سلامت بدن ضروری هستند.

 

بالابودن تعداد گلبول سفید ، نشان‌دهنده‌ی ورود عفونت به بدن و کارکرد سیستم ایمنی برای تقابل با آن است. می‌توان چنین فعل و انفعالی را نشانه‎‌ی استرس فیزیکی یا احساسی به فرد دانست. علی‌الخصوص افرادی که از سرطان خون رنج می‌برند نیز معمولاً تعداد گلبول سفید بالایی دارند.

یل تعداد زیاد گلبول های سفید در خون

تعداد گلبول سفید پایین نیز می‌تواند نشان‌دهنده‌ی این موضوع باشد که عاملی باعث تخریب سریع‌تر از موعد گلبول‌ها می‌شود یا این‌که بدن به تعداد کافی از آن‌ها تولید نمی‌کند.

گلبول‌ های سفید موجود در خون، تقریباً ۱ درصد از کل تعداد سلول‌های خونی را شامل می‌شوند و برای عملکرد نرمال سیستم ایمنی بدن لازم هستند. گلبول‌ های سفید خون را تحت عنوان لکوسیت نیز می‌شناسند.

گلبول‌ های سفید خون وظیفه‌ی بسیار مهمی را در پشتیبانی از بدن در برابر تهاجمات انجام می‌دهند. این تهاجمات می‌توانند به شکل باکتری، ویروس یا سایر اجرام بیرونی و تهدیدآمیز دیگر باشند.

گلبول‌ های سفید خون به صورت مداوم در مغز استخوان تولید شده و در سیستم لنفاوی و داخل خون به صورت آماده‌باش هستند تا در زمان نیاز خدمت‌رسانی کنند.

تعداد و نوع گلبول‌ های سفید خون

اکثر افراد، تعداد زیادی از گلبول‌های سفید را که حدود ۱۰۰ میلیون در هر روز می‌شود، تولید می‌کنند. میزان نرمال گلبول سفید که از طریق آزمایشگاه‌ها گزارش شده، بین ۴ هزار الی ۱۱ هزار گلبول در هر میکرولیتر از خون می‌باشد، اگرچه این موضوع می‌تواند بسته به نژاد فرد تغییر کند.

آزمایشات خون که پانل های خونی هم گفته می شود، یکی از ابتدایی ترین ابزارهای علم پزشکی در تشخیص بیماری ها هستند.

 

تست های خونی انواع و موارد مصرف متعددی دارند

 تست CBCچیست؟

( Complete Blood Count)  شمارش کامل سلول های خونی

تست CBC یکی از پرکاربردترین تست های خونی آزمایشگاهی است که در آن، وضعیت تمام سلول های خونی از جمله گلبول های قرمز، گلبول های سفید، پلاکت ها و نسبت این سلول ها به یکدیگر تعیین می شود و این می تواند مفاهیم و حقایق بسیاری را برای پزشک نمایان کند. برای انجام این تست کافی است مقادیر کمی از خون فرد گرفته شود.

تفسیرتست

cmm: سلول در هر میلی متر مکعب

g/dL: گرم در هر دسی لیتر

IU/L: واحد بین المللی در هر لیتر

mEq/L: میلی اکی والان در هر لیتر

mg/dL: میلی گرم در هر دسی لیتر

mL: میلی لیتر

mmol/L: میلی مول در لیتر

ng/mL: نانوگرم در هر لیتر

Pg: پیکوگرم

fL: فمتولیتر

هماتوکریت شاخص بسیار قوی برای بررسی وضعیت کم خونی می باشد،هرچه کمتر باشد، به معنی کمتر بودن تعداد گلبول های قرمز و شدت کم خونی است

اجزای تست CBC

۱- گلبول های سفید خون- شمارش لوکوسیت ها (WBC)

محدوده طبیعی: ۴۳۰۰ تا ۱۰۸۰۰ سلول در هر میلی متر مکعب

گلبول های سفید خون نقش مهمی در سرکوب عفونت ها و دفاع از بدن دارند. بنابراین تعداد گلبول های سفید در تشخیص عفونت ها حائز اهمیت است. زمانی که بدن گرفتار عفونتی باشد، تعداد این گلبول ها بالاتر رفته و تلاش برای سرکوب عوامل خارجی را دارند.

افزایش تعداد گلبول های سفید خون همچنین می تواند علامت بیماری های متعددی از جمله لوسمی و لنفوم باشد.

از طرفی کاهش تعداد گلبول های سفید نیز در شرایط بالینی متعددی از جمله مصرف برخی داروهای خاص و برخی اختلالات بالینی اتفاق خواهد افتاد.

گلبول های قرمز خون– شمارش اریتروسیت ها (RBC)

محدوده طبیعی: ۴,۲ تا ۵.۹ میلیون سلول در هر میلی متر مکعب

در بدن ما میلیون ها گلبول قرمز وجود دارد. این سلول ها از گلبول های سفید کوچکتر و از پلاکت ها بزرگترند.

هموگلوبین (Hb)

محدوده طبیعی: ۱۳ تا ۱۸ گرم در هر دسی لیتر برای آقایان و ۱۲ تا ۱۶ گرم در دسی لیتر برای خانم ها.

تمام گلبول های قرمز حاوی هموگلوبین اند و این همان چیزی است که به آنها رنگ قرمز می دهد. مهم تر آنکه هموگلوبین مسئولیت حمل اکسیژن در خون را بر عهده دارد و اکسیژن را از هوای تنفسی در ریه ها گرفته و به تمام سلول های بدن تحویل می دهد. سپس به سمت ریه ها بازگشته و دی اکسید کربن سلول ها را به آنها می سپارد و باز هم اکسیژن تحویل می گیرد.

سطح هموگلوبین در بدن یک فرد سالم در سن و جنس مختلف متفاوت است و سطح پایین آن، مهم ترین علامت کم خونی خواهد بود.

 

۴- هماتوکریت (Hct)

محدوده طبیعی: ۴۵ تا ۵۲ درصد برای آقایان و ۳۷ تا ۴۸ درصد برای خانم ها.

هماتوکریت شاخصی است که تعیین می کند چند درصد از کل حجم خون را گلبول های قرمز تشکیل داده اند. این عدد معمولا سه برابر عدد به دست آمده از هموگلوبین خواهد بود.

هماتوکریت شاخص بسیار قوی برای بررسی وضعیت کم خونی می باشد و طبیعتا هرچه کمتر باشد، به معنی کمتر بودن تعداد گلبول های قرمز و شدت کم خونی است.

 

متوسط حجم سلولی (MCV)

محدوده طبیعی: ۸۰ تا ۱۰۰ فمتولیتر

این عدد متوسط حجم گلبول های قرمز را نشان می دهد و یا متوسط فضایی که هر گلبول قرمز اشغال می کند. مقادیر غیرطبیعی MCV می تواند نشانگر کم خونی و یا سندرم خستگی مزمن باشد.

در نوعی از کم خونی که به دلیل کمبود اسید فولیک و یا کمبود ویتامین ب۱۲ ایجاد می شود، حجم گلبول های قرمز بیشتر شده و شاخص MCV از محدوده طبیعی بالاتر می رود.

اما در کم خونی فقر آهن وضعیت برعکس است و با کوچکتر شدن گلبول های قرمز و کاهش حجم آنها، شاخص MCV از محدوده طبیعی کمتر خواهد شد.

 

متوسط هموگلوبین سلولی (MCH)

محدوده طبیعی: ۲۷ تا ۳۲ پیکوگرم

این تست متوسط میزان هموگلوبین در یک گلبول قرمز را نشان می دهد. نتایج بسیار بالاتر از محدوده طبیعی، علامتی برای کمبود های تغذیه ای و نتایج بسیار پایین تر از این محدوده می توانند نشانگر کم خونی باشند.

 

متوسط غلظت هموگلوبین در هر گلبول قرمز (MCHC)

محدوده طبیعی: ۲۸ تا ۳۶ درصد

تست MCHC متوسط غلظت هموگلوبین در مقداری مشخص از گلبول های قرمز را نشان می دهد. در این جا هم پایین بودن این شاخص را می توان به عنوان علامتی از کم خونی و بالا بودن آن را نشانه ای از کمبود های تغذیه ای در نظر گرفت.

 

گستره توزیع گلبول های قرمز (RDW یا RCDW)

محدوده طبیعی: ۱۱ تا ۱۵ درصد

با این تست به شکل و اندازه گلبول های قرمز خون تا حدی پی خواهیم برد. بیماری های کبدی، کم خونی، کمبود های تغذیه ای و برخی اختلالات بالینی و بیماری ها قادر خواهند بود، این شاخص را به بالاتر یا پایین تر از محدوده طبیعی تغییر دهند.

 

تعداد پلاکت ها (Platelet Count)

محدوده طبیعی: ۱۵۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰۰ میلی لیتر

پلاکت ها کوچکترین سلول های خونی هستند که نقش مهمی در انعقاد خون دارند. کمتر و بیشتر بودن تعداد پلاکت ها می تواند خطرناک باشد و این اتفاقی است که در برخی بیماری ها رخ می دهد.

 

متوسط حجم پلاکتی (MPV)

محدوده طبیعی: ۷,۵ تا ۱۱.۵ فمتولیتر

این تست متوسط اندازه پلاکت ها را تعیین می کند. بالا بودن شاخص MPV به این معناست که پلاکت ها بزرگترند و این می تواند فرد را در خطر حملات قلبی قرار دهد.

پایین بودن MPV به معنای کوچکتر بودن پلاکت هاست و در این شرایط، فرد مستعد خونریزی خواهد بود.

درباره نویسنده

1301مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

تمام حقوق این سایت برای © 2017 pirastefar.ir. محفوظ است.
بهینه سازی وبسیما